Nalatenschapsmediation

Nalatenschaps- of erfenismediation
omdat er toe doet wat u doorgeeft

Nalatenschapsmediation richt zich op de afwikkeling van de nalatenschap.
Je zou het ook erfenis-mediation kunnen noemen.
Wanneer men overlijdt dan er wordt geërfd en bij de afwikkeling daarvan ontstaat behoefte aan begeleiding. We spreken hier bewust over ‘ begeleiding’  om aan te geven dat nalatenschapsmediation breder is dan bemiddeling bij erfenis-ruzies.
Erfenisruzie mag spreekwoordelijk zijn – wie kan geen voorbeelden aanvoeren?- maar mediation kun je eerder inzetten als vorm van begeleiding om ruzie te voorkomen.

Behoefte aan begeleiding

Erven is een gevolg van overlijden. En met deze simpele waarheid hebben we direct te maken met een ingewikkelde werkelijkheid.
De werkelijkheid van overlijden betekent een aanslag op de leefwereld van mensen. En vaak is dat een leefwereld van heel dichtbij als het over ‘erven’ gaat.
Een familielid overlijdt: ouders, kinderen, broer, zuster, oma , opa, kleinkind.
Met het overlijden van iemand uit de familiekring, wordt die kring definitief gewijzigd.
Midden in die schok van het overlijden, moeten ook nieuwe verhoudingen en relaties worden gevonden.  Hoe gaat iemand zich zelf beleven en hoe werkt het overlijden van de ander door? Wordt verdriet boosheid, of wordt boosheid een vorm van afrekenen? Hoe gaat men om met je eigen sterfelijkheid, je eigen dood.
Door overlijden wijzigt er iets wezenlijks: het ouderlijkhuis valt weg, een huwelijksband eindigt, weduwschap, weeskind enz. al met al meestal triest en ingrijpend genoeg.

Onderlinge relaties veranderen

Maar ondertussen betekent ook dit dat dat de relaties van de nabestaanden onderling wijzigen.
De familie moet verder, maar wel zonder die ene die uit de kring wegvalt. Er is een kleiner of groter gat in de kring geslagen, waartegenover iedereen zijn houding weer moet hervinden. Een stoel of een bed blijft leeg.
En dat dat werkt ook door naar de nabestaanden onderling, Naast het wegvallen van de overledene, kunnen partijen elkaar ook gaan afrekenen op het gedrag van of ten opzichte van de overledene.
‘Vader trok jou altijd al voor…. Moeder heeft jou al genoeg gegeven.. Wat heb jij nou naar je ouders omgekeken..  ‘ is één van de voorbeelden van afrekenen.
Dit afrekenen met elkaar wordt dan meestal nog venijniger in een situatie van een diepe confrontatie met eigen onmacht en besef van sterfelijkheid.
Kortom: een ingewikkelde situatie, met haken en ogen en dan is het verstandig om begeleiding in te roepen van een mediator die kennis heeft van zulke onderhuidse gevoelens.
Iemand die op tijd waarschuwt, een time-out aanvraagt, verbanden en reacties laat zien, een gesprek door een dip heenleidt

Escalatie

De situatie kan echter zoveel slechter zijn, dat er geen behoefte is aan begeleiding, maar een sterke vorm van bemiddeling. Er is ruzie, er zijn problemen, men staat elkaar naar het leven..
Het komt allemaal voor, hoewel niemand het eigenlijk wil.( meestal)
Jammer dat er niet eerder een andere vorm van begeleiding (regie-mediation) was gedaan… maar dat is dan de feitelijke situatie.
Dat vraagt een confronterende mediation met veel diepe lagen van verdriet en boosheid, onmacht en telerstelling, jaloezie of roep om aandacht. Vele variaties kunnen meespelen die worden uitgevochten in termen van centen, bezittingen, rechten en plichten, aanspraken en aannames.
Kortom: een gevecht over dood  en verder leven.

Moderne context

Samengestelde gezinnen, kinderen uit verschillende huwelijken of relaties, meerdere partners die op hun beurt weer enz. De moderne familieverhoudingen met een verschillende status en daarmee verschillende rechten, maken het allemaal niet eenvoudiger.
De ene half broer verliest zijn eigen vader, de andere halfbroer de latere partner van zijn moeder.
Kinderen verliezen een pleegvader, een (ex)echtgenoot verliest de latere partner van zijn vrouw.
Daarbij kunnen ingewikkelde bezitsconstructies komen van huwelijkse voorwaarden of gemeenschap van bepaalde goederen. Deelname in een familiebedrijf, of onterfd door een afgewezen huwelijk.
Ondank de beste bedoelingen is er ook een stevige informatie en kennis nodig om de zaken op regel te krijgen. Als deskundige kan de nalatenschapsmediator u informeren of in geval bijzondere specialismen u goed doorverwijzen.

Onderwerpen van nalatenschapsmediation

Binnen nalatenschapsmediation kunnen heel wat zaken aan de orde komen, we noemen een aantal hoofzaken:

testament
legaat
goede doelen
fiscus
familiebedrijf
hypotheek
afwikkeling verzekeringen
verkoop van de woning
schulden
aanvaarding( zuiver of beneficiair)
beroep binnen bepaalde termijnen
huis op ruimen
waarderen en taxeren van bezittingen
erfenis-verdeel modellen en systemen
erfrechtverklaring
rechtsverhoudingen in kaart brengen
overleg instanties

Van een aantal verschillende onderwerpen zijn er korte informatie-papers beschikbaar:

bewind en schenken
afwikkeling nalatenschap: gevolmachtigde of executeur
curatele , beschermingsbewind en mentorschap
vrijstelling schenkbelasting algemeen en bij dringende schulden
erfbelasting, aangifte, kosten ed.
spaargeld en bankrekeningen bij overlijden
verschillende taken van de executeur